اگر خارج از ایران زندگی میکنید و میخواهید یک کتاب فارسی چاپ کنید (کتاب خاطرات خودتان، مجموعهٔ شعرهایتان یا کتابی برای نوههایتان)، مشکل اصلی پیدا کردن چاپخانه نیست. بیشتر چاپخانههای آنلاین فایل شما را همانطور که هست چاپ میکنند. مشکل در خود فایل است و در چند نکتهای که اگر از قبل ندانید، تازه وقتی کتاب به دستتان رسید متوجهشان میشوید.
کتاب فارسی از راست باز میشود
بیشتر چاپخانههای آنلاینی که کتاب را تکنسخهای چاپ میکنند، عطف همهٔ کتابها را سمت چپ میگذارند، چون برای کتاب انگلیسی ساخته شدهاند. اگر فایل فارسی را همانطور که هست بفرستید، کتابی به دستتان میرسد که مثل کتاب انگلیسی از چپ باز میشود؛ یعنی برای خوانندهٔ فارسی همهچیز برعکس است.
راهحل این است که ترتیب صفحههای فایل چاپی را برعکس کنید و جای جلد و پشت جلد را روی طرح جلد عوض کنید. اینطوری چاپخانه، بیآنکه خودش بداند، یک کتاب فارسی درست تحویل میدهد. حاشیهٔ داخلی صفحهها هم باید جابهجا شود، چون در کتاب فارسی حاشیهٔ سمت عطف در صفحههای فرد سمت راست است. اگر کتاب شابک دارد، جای بارکد را هم بپرسید، چون چاپخانه آن را روی چیزی میگذارد که از نظر خودش پشت جلد است.
نیمفاصله و حروفی که از هم جدا میشوند
فایلی که در Word یا Google Docs درست به نظر میرسد، گاهی بعد از تبدیل به PDF به هم میریزد: «میشود» به شکل «می شود» یا «میشود» درمیآید، حروف از هم جدا میشوند، یا ترتیب کلمهها در خطی که عدد یا کلمهٔ انگلیسی دارد عوض میشود. قبل از فرستادن، خود PDF نهایی را صفحهبهصفحه نگاه کنید، نه فقط فایل Word را.
فونت فارسی را داخل فایل بگذارید
چاپخانه فونت فارسی شما را ندارد. اگر فونت داخل PDF گذاشته نشده باشد (اصطلاحاً embed نشده باشد)، ممکن است بهجای حروف، مربعهای خالی چاپ شود. فونتهایی مثل وزیرمتن رایگاناند و هر کسی میتواند از آنها استفاده کند.
عددها و تاریخها را یکدست کنید
تصمیم بگیرید عددها فارسی باشند (۱۳۵۰) یا انگلیسی (1350)، و در کل کتاب یکی باشد. اگر بچهها و نوههایتان خارج از ایران بزرگ شدهاند، نوشتن هر دو تاریخ، شمسی و میلادی، کمکشان میکند.
اول یک نسخهٔ نمونه چاپ کنید
قبل از سفارش چند نسخه، یک نسخه چاپ کنید و آن را در دست بگیرید. پیشنمایش صفحهها روی سایت چاپخانه نشان نمیدهد کتاب از کدام طرف باز میشود یا حاشیهها کجا هستند. فقط کتابی که در دست دارید این را نشان میدهد.
اگر کتابتان خاطرات خودتان است
مونری فایل آماده را چاپ نمیکند. کتابی را چاپ میکند که از گفتوگو با خود شما ساخته شده باشد. مونری یک دستیار هوش مصنوعی است و در اولین پیام همین را میگوید. در واتساپ یا تلگرام هر بار یک سؤال از شما میپرسد، به فارسی یا انگلیسی، و شما هر وقت خواستید با پیام صوتی یا نوشته جواب میدهید. خاطرههایتان با همان کلمههای خودتان نوشته میشوند و کتاب با فونت وزیرمتن، راستبهچپ، طوری چاپ میشود که از راست باز شود. هر خاطره را خودتان میخوانید و تا «بله» نگویید، چیزی چاپ نمیشود.
با ۱۴۹ دلار، یک سال وقت دارید خاطرههایتان را تعریف کنید و یک کتاب دیجیتال و یک کتاب چاپی تمامرنگی میگیرید. هزینهٔ ارسال کتاب به بیشتر کشورها هم در همین مبلغ است. اگر بچهها انگلیسی راحتتر میخوانند، نسخهٔ چاپی انگلیسی همان کتاب ۵۹ دلار است و روی آن نوشته میشود که ترجمه است. دو هفتهٔ اول رایگان است و کارت بانکی لازم نیست.