خیلیها دلشان میخواهد خاطرات زندگیشان را بنویسند و از صفحهٔ اول جلوتر نمیروند. مشکل کم بودن خاطره نیست. نوشتن کل یک زندگی آنقدر بزرگ به نظر میرسد که آدم نمیداند از کجا شروع کند. در اینجا چند راه ساده آوردهایم که بدون هیچ ابزار خاصی هم جواب میدهند.
از یک خانه شروع کنید، نه از تاریخ تولد
«در فلان سال در فلان شهر به دنیا آمدم» جملهٔ خوبی برای پر کردن فرم است، نه برای کتاب. بهجایش از یک جای مشخص شروع کنید: خانهای که در آن بزرگ شدید، کوچهتان، مدرسه. در ذهنتان پا به یکی از اتاقهای آن خانه بگذارید و بنویسید چه میبینید، چه بویی میآید و چه کسی آنجاست. خاطره، خاطره میآورد.
هر بار فقط یک خاطره
سعی نکنید همهٔ زندگیتان را یکباره بنویسید. هر بار یک خاطرهٔ کوتاه بنویسید: یک روز، یک آدم، یک اتفاق. نیم صفحه کافی است. اگر هر روز کمی بنویسید، بعد از چند ماه چیزی در دست دارید که یکنفس هیچوقت نوشته نمیشد.
اگر نوشتن سخت است، بگویید و ضبط کنید
خیلیها قلم که دستشان میگیرند چیزی به ذهنشان نمیرسد، ولی وقتی تعریف میکنند حرفشان تمام نمیشود. اگر شما هم اینطورید، صدایتان را با گوشی ضبط کنید، همانطور که برای یک دوست تعریف میکنید. بعد خودتان یا کس دیگری صدا را پیاده میکند. لحنتان، شوخیهایتان و تکیهکلامهایتان در صدا هست؛ همان چیزهایی که موقع نوشتن معمولاً از دست میروند.
یک خط زمانی ساده بکشید
یک کاغذ بردارید و دورههای زندگیتان را رویش بنویسید: کودکی، نوجوانی، مدرسه و دانشگاه، کار، ازدواج، بچهها، مهاجرت اگر داشتهاید، نوهها، سفرها، و کارهایی که این روزها دوست دارید. زیر هر کدام چند کلمه یادداشت کنید. خاطرهها را هر وقت و به هر ترتیبی که یادتان آمد بنویسید. این خط زمانی بعداً کمک میکند همه را به ترتیب کنار هم بگذارید.
از عکسها کمک بگیرید
یک آلبوم قدیمی باز کنید، سفرها، عروسیها، جشنها و روزهای معمولی، و برای هر عکس بنویسید آن روز چه اتفاقی افتاد، نه فقط اینکه چه کسی در عکس است. عکسها چیزهایی را به یادتان میآورند که سالها بود به آنها فکر نکرده بودید.
بگذارید کسی از شما سؤال کند
جواب دادن به یک سؤال خوب خیلی راحتتر از نوشتن روی کاغذ سفید است. از یکی از بچهها یا دوستانتان بخواهید هر هفته یک سؤال از شما بپرسد. فهرست «چه چیزهایی از پدر و مادرتان بپرسید» برای همین نوشته شده و به کار خودتان هم میآید.
ساده بنویسید، همانطور که تعریف میکنید
کتاب شما قرار نیست شبیه رمان باشد. ساده بنویسید، همانطور که تعریف میکنید؛ هر کس بخواندش، انگار خودتان دارید برایش تعریف میکنید. ویرایش یعنی درست کردن غلطها، نه عوض کردن لحن.
وقتی نوشتهها آماده شد
برای چاپ کتاب فارسی در خارج از ایران، فایل باید راستبهچپ و با فونت فارسی حروفچینی شود و عطف کتاب سمت راست باشد. راهنمای «چاپ کتاب فارسی در خارج از کشور» اینها را توضیح داده است.
اگر ترجیح میدهید فقط تعریف کنید
مونری برای همین ساخته شده است. مونری یک دستیار هوش مصنوعی است و در اولین پیام همین را میگوید. در واتساپ یا تلگرام هر بار یک سؤال از شما میپرسد، به فارسی یا انگلیسی، و شما هر وقت خواستید با پیام صوتی یا نوشته جواب میدهید. سؤال بعدی را از روی حرفهای خودتان میپرسد و اگر چیزی از قلم افتاده باشد، بعداً دوباره دربارهاش میپرسد. خاطرههایتان با همان کلمههای خودتان نوشته میشوند و به ترتیب زمانی مرتب میشوند. هر خاطره را خودتان میخوانید و هر جایش را خواستید عوض میکنید. تا «بله» نگویید، چیزی چاپ نمیشود.
با ۱۴۹ دلار، یک سال وقت دارید خاطرههایتان را تعریف کنید و یک کتاب دیجیتال و یک کتاب چاپی تمامرنگی میگیرید. هزینهٔ ارسال کتاب به بیشتر کشورها هم در همین مبلغ است. دو هفتهٔ اول رایگان است و کارت بانکی لازم نیست.